Motorische therapie

Kinderfysiotherapie, ook als ondersteuning in het onderwijs

In 2005 is de campagne gestart met als motto: de fysiotherapeut is specialist in bewegen. Dit geldt ook voor de kinderfysiotherapeut. Na de gewone studie volgt een specialisatie van 3 jaar om kinderen in ontwikkeling te kunnen begeleiden.

Kinderfysiotherapie is bedoeld voor kinderen die een probleem hebben met hun motoriek. Dat kan zijn op het gebied van schrijven, het mee kunnen doen met gym of het leren fietsen, maar ook als de problemen liggen op het gebied van het niet stil kunnen zitten, of het niet rechtop kunnen blijven zitten thuis of in de klas.

Motoriek is gekoppeld aan sensoriek, het waarnemen. Waarnemen doen we met onze zintuigen. We kennen de ogen om te zien, de oren om te horen, de neus om te ruiken, de huid om te voelen en de mond om te proeven. Hierbij komen nog twee systemen waarmee we kunnen waarnemen, n.l. het evenwichtsysteem en het voelen van je lichaam van binnenuit (=propriocepsis), zodat je weet hoe de stand van je lichaam in de ruimte is en van de lichaamsdelen ten opzichte van elkaar.

De problemen met de motoriek kun je zien, maar de problemen die iemand kan hebben met het waarnemen, kun je niet meteen zien. Toch kunnen deze van grote invloed zijn op de motoriek. Zo kan een kind dat z’n hand niet op het papier houdt met schrijven bijvoorbeeld de aanrakingsprikkels te hard voelen, waardoor het kind de aanraking op het papier (onbewust) vermijdt. Vaak vinden die kinderen het vervelend om gewassen te worden, hun nagels te laten knippen of hebben ze een hekel aan bepaalde kleding.  Door vragen te stellen en eventueel testen te doen, kun je erachter komen dat bij sommige kinderen (en ook volwassenen) het waarnemen niet altijd goed verloopt. Ook dit wordt in de behandeling meegenomen en heet Sensorische Integratie Therapie. Het is een van de mogelijke specialisaties binnen de kinderfysiotherapie.
Als een kind bij mij in behandeling komt, moet er een hulpvraag zijn vanuit ouders, kind of leerkracht. Vanaf 2006 is een verwijzing van de huisarts niet nodig, behalve als u bij AGIS bent verzekerd. AGIS eist een verwijzing van een arts voor KINDERfysiotherapie. Voor de overige verzekeringen geldt dat u zelf uw kind mag aanmelden. Wel volgt dan eerst een globale screening. Een verslag hiervan gaat naar de huisarts.
Als uw kind in aanmerking komt voor kinderfysiotherapie wordt allereerst een motoriektest gedaan om vast te leggen hoe het kind beweegt. Wat kan het allemaal en hoe doet hij het. In de analyse volgt dan waarom het kind het zo doet. Ook worden aanvullende observaties gedaan gericht op de hulpvraag. Bijvoorbeeld een schrijftest en observatie naar oogbewegingen, als de problemen vooral op het gebied van het schrijven liggen.
 

Van de onderzoeksgegevens wordt een verslag gemaakt. Dit wordt met de ouders doorgesproken en van tevoren wordt bepaald wat ze van de therapie verwachten en wat ik te bieden heb. Het verslag komt eveneens in het schooldossier.

Het kind kan door mij in de klas geobserveerd worden. Als het met bepaalde dingen problemen ervaart, kunnen de leerkracht en ik samen bekijken welke individuele aanpassing een oplossing kan bieden voor het kind. Hierbij kan gedacht worden aan het zitten op een (wig)kussentje, het aanbieden van een schuin werkblad, maar ook visuele ondersteuning in de vorm van plaatjes of hulp bij het organiseren van het werken door middel van mappen.

Ik ben niet in dienst van school, maar kom als 1e lijns kinderfysiotherapeut op school om de kinderen daar te kunnen behandelen. Dit scheelt in belasting na schooltijd. Bovendien is de lijn naar de leerkracht en andere disciplines kort, zodat makkelijk overlegd kan worden hoe dit kind het beste benaderd kan worden.

Anita Steenvoorden, kinderfysiotherapeute (praktijk Poststraat te Bussum)